Rơ le là gì? Các loại Rơ le trên thị trường và nguyên lý làm việc

ro le la gi

Trong các hệ thống điện và điện tử, rơ le là một thiết bị quan trọng, giúp điều khiển các mạch điện và đảm bảo hoạt động an toàn, hiệu quả. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ rơ le là gì, cách thức hoạt động và vai trò của nó trong các mạch điện. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn chi tiết về rơ le, ký hiệu rơ le trong mạch điện, cũng như lý do bạn nên lựa chọn sản phẩm từ Công ty Thiết Bị Điện T&T, đơn vị cung cấp thiết bị điện uy tín hàng đầu.

Rơ le là gì?

Rơ le là một thiết bị điện từ hoặc điện tử có chức năng bật/tắt hoặc chuyển mạch tự động khi nhận được tín hiệu điều khiển từ bên ngoài. Nó hoạt động như một công tắc tự động, cho phép điều khiển dòng điện lớn thông qua một dòng điện nhỏ.

Cấu tạo của Rơ le

Rơ le điện từ là loại rơ le phổ biến, hoạt động dựa trên nguyên lý điện từ. Thiết bị này có cấu tạo đơn giản nhưng được thiết kế chính xác để đảm bảo hoạt động ổn định và hiệu quả trong việc đóng/ngắt mạch điện. Dưới đây là các thành phần chính cấu tạo nên rơ le điện từ:

1. Cuộn dây (Coil)

  • Mô tả: Đây là một cuộn dây dẫn được quấn quanh một lõi sắt từ. Khi có dòng điện chạy qua, cuộn dây tạo ra từ trường.
  • Chức năng: Sinh ra lực từ để hút hoặc đẩy lõi sắt, làm thay đổi trạng thái của các tiếp điểm.

2. Lõi sắt từ (Core)

  • Mô tả: Lõi sắt từ là một thanh sắt hoặc hợp kim từ, nằm ở trung tâm của cuộn dây.
  • Chức năng: Dẫn từ trường sinh ra từ cuộn dây và tăng cường lực từ để vận hành các tiếp điểm.

3. Cần gạt (Armature)

  • Mô tả: Là một bộ phận chuyển động, thường được làm bằng kim loại từ tính, được gắn gần lõi sắt từ và kết nối với các tiếp điểm.
  • Chức năng: Bị hút vào lõi sắt từ khi từ trường được tạo ra, làm thay đổi trạng thái của các tiếp điểm (đóng hoặc mở mạch).

4. Tiếp điểm (Contacts)

  • Mô tả: Đây là các điểm nối mạch điện trong rơ le. Có ba loại tiếp điểm chính:
    • NO (Normally Open): Tiếp điểm thường mở.
    • NC (Normally Closed): Tiếp điểm thường đóng.
    • C (Common): Điểm chung, kết nối với NO hoặc NC tùy thuộc vào trạng thái rơ le.
  • Chức năng: Thực hiện chức năng đóng/ngắt mạch điện.

5. Lò xo hồi vị (Return Spring)

  • Mô tả: Là một lò xo nhỏ được gắn với cần gạt hoặc tiếp điểm.
  • Chức năng: Đưa các tiếp điểm trở về trạng thái ban đầu (thường mở hoặc thường đóng) khi cuộn dây không còn được cấp điện.

6. Vỏ bảo vệ (Enclosure)

  • Mô tả: Là lớp vỏ bao bọc bên ngoài các thành phần của rơ le, được làm bằng nhựa, kim loại hoặc vật liệu cách điện.
  • Chức năng: Bảo vệ các bộ phận bên trong khỏi bụi, độ ẩm và các tác động từ môi trường.

ro le la gi

Các loại Rơ le

Trên thực tế, có nhiều cách để phân loại Rơ le. Sau đây là một số cách phổ biến:

– Nguyên lý làm việc theo nhóm: gồm có các loại

  • Rơ le điện cơ, Rơ le cảm ứng, Rơ le điện từ, Rơ le điện từ phân cực,…
  • Rơ le từ
  • Rơ le nhiệt
  • Rơ le điện từ bán dẫn hay vi mạch
  • Rơ le số

– Theo nguyên lý tác động: gồm các loại

  • Rơ le có tiếp điểm: Rơ le tác động lên mạch thông qua việc đóng mở các tiếp điểm.
  • Rơ le không tiếp điểm và Rơ le tĩnh: chúng tác động bằng cách thay đổi đột ngột các tham số của thiết bị trong mạch điều khiển (điện trở, điện cảm, điện dung,…).

– Theo cách mắc: gồm các loại

  • Rơ le sơ cấp: được mắc trực tiếp với mạch điện cần thực hiện chức năng bảo vệ.
  • Rơ le thứ cấp: được mắc vào mạch điện thông qua biến áp đo lường hoặc biến dòng điện.

– Theo đặc tính tham số: gồm các loại là Rơ le dòng điện, Rơ le tổng trở, Rơ le công suất,…

– Theo giá trị hay chiều của các đại lượng: Rơ le cực đại, Rơ le cực tiểu, Rơ le kết hợp giữa cực đại – cực tiểu, Rơ le định hướng, Rơ le so lệch,…

Xem thêm :

Rơ le nhiệt là gì? Nguyên lý làm việc của Rơ le nhiệt

Cách đấu tủ điện 3 pha dân dụng, công nghiệp chi tiết từ A – Z

Nguyên lý làm việc của Rơ le điện từ

ro le la gi

Trước khi dòng điện chạy vào Rơ le thì chúng sẽ đi qua cuộn dây bên trong để tạo ra từ trường hút. Từ trường này tác động lên đòn bẩy (cũng ở bên trong Rơ le) để làm đóng hoặc mở các tiếp điểm điện. Từ đó, làm thay đổi trạng thái của Rơ le. Tùy vào thiết kế mà có một hoặc nhiều tiếp điểm điện bị thay đổi.

Trong Rơ le có 2 mạch hoạt động độc lập. Một mạch để điều khiển cuộn dây và có công dụng cho dòng chạy qua hay không. Tức là mạch này có chức năng điều khiển trạng thái ON, OFF của Rơ le. Mạch còn lại sẽ điều khiển dòng điện cần kiểm soát có được phép chạy qua Rơ le hay không. Chúng hoạt động dựa trên trạng thái ON và OFF của Rơ le.

Dòng chạy qua cuộn dây thường khoảng 30mA hoặc có khi lên đến 100mA và điện áp 12V. Vì dòng này quá nhỏ nên các con chip không thể cung cấp cho Rơ le. Do đó, cần sử dụng BJT để khuếch đại dòng ở ngõ ra IC thành dòng lớn hơn.

Lưu ý: Nếu dùng IC 555 thì không cần BJT để khuếch đại. Bởi IC 555 có dòng điển ở ngõ ra lên tới 200mA.

Ý nghĩa các ký hiệu Rơ le

Trên Rơ le, bạn sẽ thấy có 3 kí hiệu: NO, NC và COM. Trong đó:

– COM (viết tắt của từ common): có nghĩa là chân chung và được kết nối với 1 trong 2 chân còn lại. Việc nối kết với chân nào còn tùy thuộc trạng thái hoạt động của Rơ le.

– NC (viết tắt của Normally Closed): điều này có nghĩa, khi Rơ le đang ở trạng thái OFF thì chân COM nối kết với chân này.

– NO (viết tắt của Normally Open): ngược lại với NC. Khi Rơ le có dòng điện chạy qua, tức là ở trạng thái ON thì chân COM được nối với chân này. 

Tóm lại, kết nối COM và NC khi Rơ le ở trạng thái OFF. Và khi chuyển sang trạng thái ON thì nối COM với NO. 

ro le la gi

Lựa chọn rơ le từ Công ty Thiết Bị Điện T&T

Công ty Thiết Bị Điện T&T là đơn vị uy tín hàng đầu cung cấp các loại rơ le chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng trong lĩnh vực điện – điện tử.

Lý do chọn Thiết Bị Điện T&T:

  1. Sản phẩm chất lượng: Các loại rơ le do T&T cung cấp đều đạt tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo hiệu suất và độ bền cao.
  2. Đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp: Hỗ trợ khách hàng chọn lựa sản phẩm phù hợp với từng ứng dụng.
  3. Dịch vụ hậu mãi tốt: Chính sách bảo hành linh hoạt, đáp ứng mọi yêu cầu kỹ thuật.
  4. Giá cả cạnh tranh: Cung cấp sản phẩm với mức giá hợp lý, nhiều ưu đãi cho các dự án lớn.

Kết luận

Rơ le là thiết bị quan trọng trong các hệ thống điện, giúp tối ưu hóa hiệu quả và đảm bảo an toàn. Hiểu rõ về rơ le và ký hiệu rơ le trong mạch điện không chỉ giúp bạn thiết kế hệ thống chính xác mà còn tăng khả năng bảo trì và kiểm tra thiết bị.

Công ty Thiết Bị Điện T&T là đối tác tin cậy, cung cấp các sản phẩm rơ le chất lượng cao và dịch vụ chuyên nghiệp, đáp ứng mọi nhu cầu từ dân dụng đến công nghiệp.

Liên hệ ngay với Công ty Thiết Bị Điện T&T để nhận tư vấn và lựa chọn sản phẩm rơ le phù hợp cho hệ thống điện của bạn!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *